“Çeke hapse tam destek”

2012’de kaldırılan karşılıksız çeke yeniden hapis cezasının yeniden gündeme gelmesini değerlendiren Aksaray Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği (ESOB) Başkanı Doğan Ceylan, “Türkiye ekonomisini belli seviyelere çıktığı duruma kadar çek yasasında değişiklik yapmak suretiyle hapis cezasının yeniden getirilmesinin uygun olacağı kanaatindeyiz” dedi.

Çekin 2012 yılında yasasının değişmiş olması iş dünyasını olumsuz etkilediğini ifade eden Ceylan, “2012 yılında çek karşılıksız olduğunda çeki yazan iş adamının mükellefiyetleri içerisinde en son hapis cezasıyla cezalandırılması söz konusuydu. Ama bu 2012 yılında değiştirildikten sonra yasa birden bire değiştirildikten sonra çekin güvenli bir evrak olmaktan çıktığı görüldü.

Yani alışverişi yaparken iş dünyası çeki kullanmaya çekinir hale geldi. Niye çünkü neticesinde ödenmediği zaman alacaklıyı garanti altına alabilecek herhangi bir güvencesi kalmadı. Dolayısıyla çek 2012 yılından sonra çok fazla kullanılmamaya başladı ve çekte karşılıksız çıkma oranları da kullanıma göre arttı. Dolayısıyla iş dünyası olarak biz iş dünyasını temsil eden kanaat önderleri olarak bulunduğumuz her platformda çek yasasının yanlış çıktığını, çek yasası çıkarken en azından 1-2 sene içerisinde yasa değişikliği uygulanacak şeklinde açıklansaydı. İş dünyası kendisini ona göre düzenler pozisyonunu ona göre alırdı. Ama birden bire değişiyor olması iş dünyasını tedirgin etti ve 2012 yılından bu yana da alışveriş yaparken çekin kullanılmasında bir güvensizlik oldu” şeklinde konuştu.

“Hapis Cezasının Geri Getirilmesi Gerektiği Kanaatindeyiz”

 Aksaray Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği olarak bulunduğumuz her platformda yasanın yeniden düzenlenmesi gerektiğini dile getirdiklerini kaydeden Ceylan, “Son zamanlarda çek yasasında değişikliğe gidileceğine dair söylentileri var. Ama bu değişikliğin hapis cezasıyla mı olacağı yoksa başka bir şeyle mi olacağı çok fazla açıklığa kavuşmadı henüz. Geçenlerde bir televizyon kuruluşu canlı yayın yaparken bir anket gerçekleştirdi ve izleyicilere çekte hapis cezasının tekrar getirilip getirilmemesi hususu soruldu ve programın sonunda anket neticesi açıklandığında yüzde 86 kadar hapis cezasının gelmesi yönünde izleyiciler görüş bildirdiler.

Yüzde 14 kadar da hapis cezasına gerek yok dediler. Dolayısıyla bir iş dünyası olarak bu kadar talep edilen bir unsurun hapis cezasının geri getirilmesi gerektiği kanaatindeyiz. Tabi ki yeni bir düzenleme bulunana kadar. Veya çekin artık güvenilir bir evrak olarak kullanılıyor olduğu ve Türkiye ekonomisini belli seviyelere çıktığı duruma kadar çek yasasında değişiklik yapmak suretiyle hapis cezasının yeniden getirilmesinin uygun olacağı kanaatindeyiz.”

AB İle Mukayese Edemeyiz

Aksaray Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği Başkanı Ceylan, “Aksi halde biz kendimize gelişmiş ülkelerle elbette ki mukayese edelim. Ancak Avrupa Birliği ile mukayese etmeye imkanımız yok. Çünkü Avrupa Birliği gibi diğer gelişmiş ülkeler gibi. Çek sadece ödeme aracı olarak kullanılıyor. Dünyada vadeli çekin kullanıldığı tek ülkeyiz ve biz kendimize göre ekonomi literatüründe bir uygulama icat etmişiz. Çeki vadeli olarak kullanıyoruz ve bunu yaparken de kendimize bir kredi hacmi oluşturuyoruz. Düşünün ki bir şey alıyorsunuz çeki alıp da al bunu git bankadan öde manasının yerine onun yerine bugün param yok da 1 ay sonra git bankadan al diye bir şey ihtisas etmişiz. Bu da bize ne kazandırıyor o anda o ürünü alırken nakit para gerekirken kendimize bir ay sonraya kadar kredi oluşturmuş oluyoruz.  Aslında piyasaların rahatlaması bakımından bu şekildeki uygulamalarda Türkiye’ye bir rahatlama veriyor mu elbette ki veriyor.

Fakat kendimize mukayese edebileceğimiz başka bir ülke yok. Ama deniyor ya Avrupa Birliği kriterleri şöyle böyle. Ama işte bizde ki uygulama oralarda olmadığı için herhangi bir mukayese etme şansımız yok onun için Avrupa Birliği ülkelerinin ya da gelişmiş ülkelerin seviyesine geldikten sonra bizde de vadeli çek belki kalmayacaktır. Karşılıksız bir çek literatürden çıkacaktır. Dolayısıyla karşılıksız olan çeke herhangi bir hapis cezası olsun, şöyle bir ceza olsun şeklinde bir talep olmayacaktır. Ama bu geçiş sürecinde, Türkiye’de çekin güvenilir bir evrak olarak kullanılması noktasında ne yapmak gerekiyorsa yapmak gerekir. İşte en çokta yapılması arzu edilen şey hapis cezasının tekrar getirilmesi gibi gözüküyor” dedi. Haber: Ziya Koçak